Dathomirianin jest ikonicznym złoczyńcą w galaktyce Star Wars, a jednocześnie pozostaje postacią pełną tajemnic.
Od czasu swojego pamiętnego debiutu w Star Wars: Mroczne widmo, Maul ma niezwykłą zdolność pojawiania się tam, gdzie najmniej się go spodziewamy.
W połowie emisji oryginalnego serialu Star Wars: Wojny klonów zdawało się, że powrócił z martwych, by dokonać zemsty na Obi-Wanie Kenobim. Wśród obsady pełnej nowych bohaterów w Star Wars: Rebelianci zobaczyliśmy go ponownie jako niebezpiecznego manipulatora. A na końcu aktorskiego filmu o przemytniku z oryginalnej trylogii, Hanie Solo - Han Solo: Gwiezdne wojny – historie - Maul, jako lord przestępczy, pojawił się w zaskakującym cameo.
Obecność Maula jest tym bardziej wymowna, że mimo wszystko wciąż pozostaje on zagadkowy. Zapowiedź jego powrotu w pierwszym teaserze do Star Wars: Maul - Mistrz cienia, nowego serialu animowanego na Disney+ , który zadebiutował 6 kwietnia, skłania do podsumowania tego, co dotychczas wiemy o dathomiriańskim Zabraku.
W Mrocznym widmie Maul, znany jako Darth Maul i służący Sheevowi Palpatine’owi - czyli Darthowi Sidiousowi - jest doskonale wyszkolonym wojownikiem Sithów. Jego pojawienie się na Tatooine, gdzie atakuje Qui-Gona Jinna i młodego Anakina Skywalkera, zapowiada wielkie zmiany w galaktyce. Pytanie Obi-Wana Kenobiego po krótkim pojedynku - „Co to było?” - doskonale oddaje sytuację.
W Epizodzie I Maul jest postacią bardziej czynów niż słów. Sidious traktuje go jak narzędzie, a sam Maul zdaje się czerpać satysfakcję ze swoich zadań. Zabija Qui-Gona, na zawsze zmieniając przyszłość Anakina Skywalkera. Jest też pierwszym z szeregu uczniów Sithów, którzy przekonują się o swojej „wymienialności”. Chwilę po zabiciu Qui-Gona zostaje pokonany przez Obi-Wana Kenobiego. Zaskoczony i zdezorientowany, zostaje przecięty w pół i pozostawiony na pewną śmierć.
Dla widzów oglądających Mroczne widmo w 1999 roku Maul symbolizował świeżą, dynamiczną energię trylogii prequeli, pełną akrobacji i podwójnych mieczy świetlnych. Jego szybka „śmierć” podkreślała, że Epizody I–III przyniosą dramatyczne konsekwencje dla wszystkich bohaterów.
Choć fani Wojen klonów spodziewali się wielu zaskoczeń od George’a Lucasa, niewielu mogło przewidzieć powrót Maula. A jednak nie był martwy. Ciemna strona Mocy potrafi być niezwykle potężna, zwłaszcza gdy napędzają ją ból, nienawiść i gniew. Maul przetrwał obrażenia na Naboo, a jego moc pozwoliła mu stworzyć groteskowe, pajęcze nogi.
Jego brat, Savage Opress, odnalazł go na odległej planecie w opłakanym stanie, szalonego, majaczącego i niemal nieświadomego własnej tożsamości. Dzięki magii Matki Talzin, przywódczyni Sióstr Nocy z Dathomiry, Maul odzyskał siły oraz nową parę mechanicznych nóg. Od tej chwili przyświecał mu jeden cel: zemsta, nie ideologiczna walka Sithów z Jedi, lecz osobista obsesja na punkcie Obi-Wana Kenobiego.
W pogoni za wrogiem Maul dokonuje wielu zniszczeń i staje się jednym z najpotężniejszych lordów przestępczych galaktyki. Tworzy sojusz syndykatów znany jako Kolektyw Cienia i przejmuje kontrolę nad Mandalorą, wywołując wojnę domową. Wielokrotnie prowokuje Kenobiego do konfrontacji, między innymi zabijając księżną Satine Kryze, z którą Jedi łączyła silna więź. Maul nie chce jedynie zabić Kenobiego, chce, by ten cierpiał tak jak on.
Nie cieszy się jednak długo sukcesami. Darth Sidious pojawia się, by pokonać swojego byłego ucznia i robi to bez większego trudu. Sidious staje się kolejnym celem zemsty Maula. To właśnie Maul jako jeden z pierwszych rozumie, że Anakin Skywalker jest kluczowy dla planów Sidiousa. Próba zwabienia Skywalkera kończy się jednak niepowodzeniem, gdy zamiast niego pojawia się Ahsoka Tano, a Maul trafia do niewoli. W chaosie Rozkazu 66 zostaje uwolniony przez Tano i ucieka w odległe zakątki galaktyki.
Wraz z powstaniem Imperium Maul pozostaje wyrzutkiem, podobnie jak nieliczni ocalali Jedi. Nadal działa w przestępczym półświatku, przewodząc syndykatowi Szkarłatny Świt. W tym okresie widzimy go krótko w rozmowie z Qi’rą w filmie Han Solo: Gwiezdne wojny – historie. Ten etap jego życia zostanie rozwinięty w Star Wars: Maul - Mistrz cienia.
Uwaga: poniżej znajdują się spoilery z serialu Star Wars: Rebelianci.
Ponieważ wydarzenia w uniwersum Star Wars często nie są ukazywane chronologicznie, wiemy, jak kończy się historia Maula.
W Rebeliantach pojawia się, gdy młody Jedi Ezra Bridger spotyka go na planecie Sithów - Malachorze. Maul przebywa tam od dłuższego czasu, snując plany wykorzystania mocy planety do zemsty. Szybko manipuluje Ezrą, zdobywa jego zaufanie, a następnie je traci, gdy zdobywa to, czego chciał, czyli holokron Sithów. To Maul oślepia Kanana Jarrusa, zanim ucieka z Malachor.
Relacja Maula i Ezry jednak się nie kończy. Zabrak przekonuje chłopaka do połączenia holokronów Sithów i Jedi, co ujawnia wizję planety z dwoma słońcami i możliwe miejsce pobytu Obi-Wana Kenobiego. Na Dathomirze Maul proponuje Ezrze zostanie jego uczniem, lecz ten odmawia. Wyruszając na Tatooine, Maul po raz ostatni zwabia Ezrę, by odnaleźć Kenobiego.
Ostateczny pojedynek dawnych wrogów jest krótki. Maul przegrywa, próbując użyć tej samej techniki, którą lata wcześniej zabił Qui-Gona Jinna. Obi-Wan wyciągnął wnioski z przeszłości, Maul natomiast tkwił w niej nieustannie. W swoich ostatnich chwilach, trzymany przez Kenobiego, Maul mówi, że „nowa nadzieja”, której Jedi strzeże na Tatooine, pomści ich wszystkich.
Wszystko sprowadza się do zemsty i to ona prowadzi do jego upadku. Maul jest bezlitosną ofiarą błędnego koła, ale też kimś, kto w ostatnich chwilach odnajduje dziwny spokój i akceptację. Nie ma przyjaciół, jest wrogiem każdego, kto staje mu na drodze, i pozostaje zagadką wierną wyłącznie własnym pragnieniom.
Teraz Maul otrzyma własną historię w animowanym serialu Star Wars: Maul - Shadow Lord, osadzonym we wczesnych latach panowania Imperium. Jak w wielu opowieściach ze świata Star Wars - takich jak Andor czy trylogia prequeli - wiemy, dokąd zmierza fabuła, ale to właśnie droga do tego celu czyni ją tak fascynującą.
Tekst: starwars.com
Tłumaczenie: Świat Star Wars/Szymon
